را نقل نكرده‌اند . » « 1 » بيهقى اين حديث را از طريق حاكم روايت كرده ، ليك متن را موافق نقل ابو داوود در كتاب سنن از هارون ثبت كرده است . « 2 » ذهبى نيز در تلخيص ، چنين نقل كرده است . گزيدهء سخن آن كه قرائت بدون الف در روايتى از پيشينيان گزارش نشده است ؛ جز آن‌چه مروان و امثال او در آن عهد ، بدعت نهادند . قرائت « مالِكِ » در روايت قاريان هفت‌گانه عاصم و كسائى ، از قاريان هفت گانه « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » قرائت كرده‌اند . نيز خلف و يعقوب همين قرائت را برگزيده‌اند . اين ، تنها قرائت مأثور از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم است كه صحابهء بزرگ بر طبق آن قرائت مىكردند و مسلمانان نسل به نسل ، آن را منتقل كردند ؛ آن سان كه خواهد آمد . ديگر قاريان هفت گانه « مَلِك يوم الدّين » قرائت كرده‌اند . نخستين كسى كه قرائت « مَلِك » را بر خلاف ديگر هم‌عصران خود ، بدعت نهاد ، مروان بن حكم بود . گروهى از قاريان متأخّر نيز از روى اجتهاد ، آن‌را برگزيدند . همان‌گونه كه در آينده بيان خواهد شد ، اجتهاد در قرائت مجالى ندارد ؛ چرا كه قرائت ، امرى توقيفى و بر نصّ رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم استوار است كه عموم مسلمانان آن را براى يك‌ديگر نقل كرده‌اند و آن نيز همان قرائت حفص مىباشد كه سند آن ، به امام اميرمؤمنان عليه السلام متصل است . امام احمد بن حنبل گويد : « قرائت « مالك » ، قرائت قديمى است . » « 3 » منظور وى قرائت عموم پيشينيان ، پيش از بدعت قرائت بدون الف به دست مروان است . يحيى بن يعمر و ايوب سختيانى « مالك » را با امالهء شديد قرائت كرده‌اند و

--> ( 1 ) . حاكم ، ج 1 ، ص 328 . ( 2 ) . سنن بيهقى ، ج 3 ، ص 349 . ( 3 ) . بنگريد به : ابو داوود ، ج 2 ، ص 248 .